Unix

Το Unix ξεκίνησε το 1969 στα Bell Labs, με κεντρικούς δημιουργούς τους Ken Thompson και Dennis Ritchie. Η αρχική ανάπτυξη συνδέθηκε με τον PDP-7 και ακολούθησε διαφορετική κλίμακα από το φιλόδοξο Multics. Δεν εμφανίστηκε εξαρχής ως το ολοκληρωμένο σύνολο που περιγράφουμε σήμερα. Η ιστορία του περιλαμβάνει διαδοχικές εκδόσεις, μεταφορά σε άλλους υπολογιστές και σημαντικές αλλαγές στη γλώσσα υλοποίησης, στα εργαλεία και στον τρόπο διάδοσης του συστήματος.

Η επανεγγραφή μεγάλου μέρους του σε C στη δεκαετία του 1970 συνέβαλε στη δυνατότητα προσαρμογής σε διαφορετικό υλικό. Η οργάνωση αρχείων, τα εργαλεία κειμένου και η σύνθεση μικρών προγραμμάτων διαμόρφωσαν μια ιδιαίτερη κουλτούρα χρήσης. Δεν ήταν όλα αποκλειστικές επινοήσεις του Unix, αλλά ο συνδυασμός τους αποδείχθηκε επιδραστικός. Η πρόσβαση σε περιβάλλον ανάπτυξης και η σχέση με ερευνητικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα βοήθησαν τις ιδέες του να περάσουν πέρα από την αρχική εγκατάσταση.

Ο όρος Unix χρειάζεται προσοχή στη σημερινή χρήση. Ιστορική καταγωγή, ομοιότητα λειτουργίας και επίσημη πιστοποίηση UNIX δεν είναι το ίδιο πράγμα. Συστήματα όπως το Linux ακολουθούν πολλές συγγενικές αρχές χωρίς να αποτελούν απλώς μια έκδοση του αρχικού κώδικα των Bell Labs. Η παρουσίαση στο PC.gr κρατά αυτή τη διάκριση. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται σε έναν κατάλογο «απογόνων», αλλά στον τρόπο που ένα σχετικά μικρό αρχικό έργο επηρέασε τη σκέψη γύρω από τη διαχείριση αρχείων, τα εργαλεία και τον προγραμματισμό.

Η τεχνική ιδέα

Η παράδοση Unix συνδέεται με τη σύνθεση εργαλείων που έχουν σαφείς λειτουργίες και μπορούν να συνεργάζονται. Η γραμμή εντολών δεν αποτελεί απλώς υποκατάστατο ενός γραφικού μενού: επιτρέπει να περιγραφούν επαναλαμβανόμενες διαδικασίες με τρόπο που μπορεί να αποθηκευτεί και να επαναχρησιμοποιηθεί. Μέσα από το Unix, αυτή η λογική γίνεται μέρος της ιστορικής αφήγησης. Ο χρήστης δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζει κάθε εργασία ως απομονωμένη εφαρμογή. Μπορεί να συνδυάζει λειτουργίες, αρκεί να γνωρίζει τις συμβάσεις τους. Αυτή η ευελιξία συνοδεύεται από απαιτήσεις εκμάθησης. Η ισχύς ενός εργαλείου και η ευκολία της πρώτης επαφής δεν είναι πάντα το ίδιο πράγμα, ούτε απευθύνονται σε ταυτόσημες ανάγκες.

Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών

Στη δεκαετία του 1960, η πρόσβαση στον υπολογιστή ήταν συχνά πρόσβαση σε μια κοινή εγκατάσταση. Το λειτουργικό έπρεπε να συντονίζει ανθρώπους, περιφερειακά και απαιτήσεις που μπορούσαν να συγκρούονται. Η ταχύτητα του επεξεργαστή δεν αρκούσε: χρειαζόταν προγραμματισμός της εργασίας και σαφής έλεγχος των πόρων. Αυτή η συνθήκη εξηγεί γιατί πολλές βασικές έννοιες της σημερινής πληροφορικής εμφανίζονται πριν από το οικιακό PC. Η ιστορική σύγκριση δεν αφορά το πόσο όμορφη ήταν μια οθόνη, αλλά το τι επέτρεπε να γίνει η συνολική εγκατάσταση. Στο PC.gr, η συγκεκριμένη καταχώριση παρουσιάζεται με αυτό το πλαίσιο, ως μέρος της εξέλιξης της οργανωμένης υπολογιστικής εργασίας.

Πηγές και τεκμηρίωση

• nokia.com — Unix
• unix.org — Unix