TOPS-20

Το TOPS-20 παρουσιάστηκε από τη DEC το 1976 για την οικογένεια DECSYSTEM-20. Η καταγωγή του συνδέεται με το TENEX, αλλά η εμπορική του εξέλιξη απέκτησε δικά της χαρακτηριστικά. Ήταν λειτουργικό χρονομερισμού για μεγάλους υπολογιστές της οικογένειας PDP-10, με στόχο τη διαδραστική εργασία πολλών χρηστών. Δεν πρέπει να συγχέεται με το TOPS-10 μόνο λόγω ονόματος: οι δύο πλατφόρμες είχαν ιστορικές σχέσεις, αλλά διαφορετική τεχνολογική διαδρομή και περιβάλλον.

Η αλληλεπίδραση μέσω εντολών έδινε ιδιαίτερη σημασία στη βοήθεια και στην αναγνώριση της σύνταξης. Ο χρήστης μπορούσε να καθοδηγείται στην ολοκλήρωση εντολών, αντί να βασίζεται αποκλειστικά στην απομνημόνευση. Οι υπηρεσίες αρχείων, προγραμματισμού και επικοινωνίας συνέθεταν περιβάλλον κατάλληλο για πανεπιστημιακές και τεχνικές κοινότητες. Η ευχρηστία εδώ δεν σήμαινε γραφικά εικονίδια. Σήμαινε προσεκτικό σχεδιασμό της συνομιλίας με το σύστημα, ώστε η ισχύς της γραμμής εντολών να συνοδεύεται από πρακτική υποστήριξη.

Το TOPS-20 θυμίζει ότι η ιστορία της διαδραστικής πληροφορικής περιλαμβάνει πλούσια περιβάλλοντα πολύ πριν από τη σύγχρονη επιφάνεια εργασίας. Οι χρήστες μπορούσαν να αναπτύσσουν προγράμματα και να συνεργάζονται σε κοινή υποδομή, με κανόνες πρόσβασης και οργάνωσης. Η μεταγενέστερη επικράτηση άλλων αρχιτεκτονικών δεν αναιρεί αυτές τις συνεισφορές. Η παρουσίασή του επιτρέπει να δούμε τη γραμμή εντολών ως σχεδιασμένο περιβάλλον με δική του εργονομία, όχι ως αναγκαστικά πρόχειρο ή ελλιπές στάδιο πριν από τα γραφικά.

Η τεχνική ιδέα

Ο χρονομερισμός δεν σημαίνει ότι κάθε χρήστης αποκτά έναν αποκλειστικό επεξεργαστή. Σημαίνει ότι ο διαθέσιμος χρόνος μοιράζεται ώστε διαφορετικοί άνθρωποι να μπορούν να εργάζονται με αίσθηση διαδραστικής πρόσβασης. Η απόκριση σε μια σύντομη εντολή γίνεται τόσο σημαντική όσο η συνολική παραγωγή αποτελεσμάτων. Μέσα από το TOPS-20, ο επισκέπτης μπορεί να κατανοήσει αυτή τη μετατόπιση προτεραιοτήτων. Τα τερματικά, οι λογαριασμοί και τα αρχεία αποκτούν νόημα ως μέρη μιας κοινής υπηρεσίας. Η εμπειρία δεν ταυτίζεται με το σημερινό προσωπικό PC, αλλά αποκαλύπτει μια παλιά ιδέα που παραμένει επίκαιρη: πολλοί άνθρωποι μπορούν να αξιοποιούν οργανωμένα την ίδια υπολογιστική υποδομή χωρίς να κάνουν την ίδια εργασία.

Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών

Η δεκαετία του 1970 έφερε κοντά δύο διαφορετικούς κόσμους: εγκαταστάσεις που εξυπηρετούσαν πολλούς ανθρώπους και μικρότερους υπολογιστές που μπορούσε να ελέγχει μια ομάδα ή ένα άτομο. Τα λειτουργικά δεν εξελίχθηκαν όλα προς τον ίδιο στόχο. Άλλα έδιναν προτεραιότητα στην κοινή χρήση και άλλα στην απλότητα ή στον άμεσο έλεγχο συσκευών. Γι’ αυτό η σύγκριση χρειάζεται συγκεκριμένο πλαίσιο χρήσης. Ένα χαρακτηριστικό χρήσιμο σε επιστημονικό εργαστήριο δεν ήταν απαραίτητα η πρώτη ανάγκη του οικιακού χρήστη. Η παρουσίαση στο PC.gr συνδέει αυτές τις επιλογές με την ιστορία των υπολογιστών, χωρίς να αντιμετωπίζει τις διαφορετικές πλατφόρμες ως διαδοχικές εκδόσεις ενός μοναδικού προϊόντος.

Πηγές και τεκμηρίωση

• bitsavers.org — TOPS-20