Το ProDOS εμφανίστηκε το 1983 για την οικογένεια Apple II, σε μια περίοδο όπου οι ανάγκες αποθήκευσης και οργάνωσης προγραμμάτων μεγάλωναν. Δεν ήταν το λειτουργικό του Macintosh και δεν πρέπει να συγχέεται με αυτό. Αποτελούσε διαφορετικό κλάδο της ιστορίας της Apple, συνδεδεμένο με τους υπολογιστές Apple II και το δικό τους οικοσύστημα. Η παρουσία του δείχνει ότι η ίδια εταιρεία μπορούσε να υποστηρίζει παράλληλα πλατφόρμες με διαφορετική αρχιτεκτονική, περιβάλλον και στόχους.
Σε σχέση με το Apple DOS 3.3, το ProDOS εισήγαγε μια πιο οργανωμένη βάση για τη διαχείριση αρχείων και αποθηκευτικών συσκευών. Οι υποκατάλογοι επέτρεπαν να χωρίζεται το περιεχόμενο ενός δίσκου σε λογικές ενότητες. Αυτή η δυνατότητα αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν αυξάνεται η χωρητικότητα: μια απλή λίστα αρχείων γίνεται γρήγορα δύσχρηστη. Η μετάβαση σε ιεραρχική οργάνωση βοηθούσε τον χρήστη να διακρίνει εφαρμογές, έγγραφα και βοηθητικά αρχεία μέσα στο ίδιο μέσο αποθήκευσης.
Η αρχιτεκτονική του χρησιμοποιούσε σταθερού μεγέθους μπλοκ και καθορισμένες κλήσεις συστήματος για πρόσβαση στα αρχεία. Για τον προγραμματιστή, αυτό σήμαινε δυνατότητα συνεργασίας με το λειτουργικό μέσω συγκεκριμένου μηχανισμού, αντί για εξάρτηση αποκλειστικά από τις λεπτομέρειες ενός δίσκου. Η ύπαρξη κοινών υπηρεσιών δεν εξαφάνιζε όλες τις διαφορές του υλικού. Δημιουργούσε όμως μια πιο σταθερή βάση για εφαρμογές που χρειάζονταν να αποθηκεύουν και να ανακτούν δεδομένα με προβλέψιμο τρόπο σε συμβατές συσκευές.
Το BASIC.SYSTEM συνέδεε το περιβάλλον Applesoft BASIC με τις υπηρεσίες του ProDOS. Είναι χρήσιμο να διακρίνουμε τη γλώσσα προγραμματισμού από το λειτουργικό και από τον μηχανισμό που τα συνδέει. Η BASIC επέτρεπε τη συγγραφή προγραμμάτων, ενώ το λειτουργικό αναλάμβανε υπηρεσίες όπως η πρόσβαση στα αρχεία. Για πολλούς κατόχους Apple II, αυτές οι λειτουργίες εμφανίζονταν ως ενιαία καθημερινή εμπειρία. Η ιστορική παρουσίαση αναδεικνύει τα διαφορετικά επίπεδα χωρίς να χάνει τη σχέση τους με την πράξη.
Η οικογένεια εξελίχθηκε και οι ονομασίες χρειάζονται προσοχή. Το ProDOS 8 και το ProDOS 16 συνδέονται με διαφορετικές ανάγκες της σειράς Apple II, ενώ το GS/OS αποτελεί μεταγενέστερο σύστημα για τον Apple IIGS. Δεν είναι σωστό να αποδίδονται οι δυνατότητες όλων αυτών στην έκδοση του 1983. Αντίστοιχα, τα παλιά προγράμματα και οι δίσκοι δεν μετατρέπονταν αυτόματα σε πλήρως συμβατό υλικό μόνο επειδή παρέμεναν στην οικογένεια Apple II. Η συνέχεια απαιτούσε προσαρμογές και κατάλληλα εργαλεία.
Στο PC.gr, το ProDOS προσφέρει μια ιστορία λιγότερο εντυπωσιακή οπτικά από τα γραφικά περιβάλλοντα, αλλά εξίσου ουσιαστική. Φωτίζει την υποδομή που επιτρέπει σε ένα έγγραφο να αποθηκεύεται, να ταξινομείται και να ξαναβρίσκεται. Η οργάνωση των δεδομένων είναι μέρος της εμπειρίας χρήσης, ακόμη όταν δεν συνοδεύεται από παράθυρα και εικονίδια. Μέσα από το ProDOS μπορούμε να παρακολουθήσουμε πώς μια ώριμη πλατφόρμα προσαρμοζόταν σε νέες απαιτήσεις, διατηρώντας τη σχέση της με ήδη υπάρχοντες υπολογιστές, εφαρμογές και ανθρώπους.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος