Το IBSYS συνδέθηκε με τους IBM 7090 και 7094 στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Ήταν σύστημα επεξεργασίας κατά παρτίδες για επιστημονικές και τεχνικές εργασίες, σε μια εποχή όπου ο υπολογιστής αποτελούσε κοινόχρηστη εγκατάσταση. Οι χρήστες προετοίμαζαν προγράμματα και δεδομένα, ενώ το λειτουργικό συντόνιζε τη σειρά εκτέλεσης και την πρόσβαση στα περιφερειακά. Το έτος 1960 τοποθετεί την καταχώριση στην πρώιμη περίοδο αυτής της οικογένειας και δεν σημαίνει ότι όλες οι εκδόσεις είχαν τα ίδια χαρακτηριστικά.
Η οργάνωση της εργασίας βασιζόταν σε εντολές ελέγχου που συνόδευαν το πρόγραμμα. Αυτές δήλωναν στο σύστημα τι έπρεπε να εκτελεστεί και ποιοι πόροι χρειάζονταν. Το IBSYS συνεργαζόταν με εργαλεία μετάφρασης και εκτέλεσης προγραμμάτων, επιτρέποντας μια πιο τυποποιημένη παραγωγή αποτελεσμάτων. Η αξία αυτής της υποδομής γίνεται σαφής αν σκεφτούμε ότι διαφορετικές εργασίες μπορούσαν να απαιτούν διαφορετικά στάδια προετοιμασίας, χωρίς ο χειριστής να πρέπει να επαναλαμβάνει κάθε φορά ολόκληρη τη διαδικασία από την αρχή.
Δεν ήταν διαδραστικό περιβάλλον προσωπικής χρήσης. Η διόρθωση ενός προγραμματιστικού λάθους μπορούσε να απαιτήσει νέα υποβολή και αναμονή. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στην προετοιμασία και στο αποτέλεσμα επηρέαζε τον τρόπο που γράφονταν και ελέγχονταν τα προγράμματα. Το IBSYS έχει ενδιαφέρον επειδή βρίσκεται πριν από τη μεγάλη μετάβαση της IBM στην οικογένεια System/360. Παρουσιάζει μια ώριμη μορφή της προηγούμενης γενιάς, όπου λειτουργικό, μεταγλωττιστές και περιφερειακά έπρεπε να συνεργαστούν ως οργανωμένο σύνολο.
Η τεχνική ιδέα
Η επεξεργασία κατά παρτίδες γίνεται κατανοητή αν φανταστούμε πολλές έτοιμες εργασίες να περιμένουν στη σειρά. Το λειτουργικό οργανώνει τη μετάβαση από τη μία στην επόμενη και φροντίζει για την αναγκαία επικοινωνία με τις συσκευές. Ο χρήστης δεν συνομιλεί απαραίτητα με το πρόγραμμα όσο αυτό εκτελείται. Αυτό το μοντέλο ευνοεί την οργανωμένη παραγωγή αποτελεσμάτων, αλλά κάνει ένα λάθος στην προετοιμασία ιδιαίτερα ενοχλητικό. Το IBSYS φωτίζει αυτή τη σχέση μεταξύ αυτοματοποίησης και αναμονής. Μας θυμίζει ότι η χρησιμότητα ενός λειτουργικού δεν μετριέται μόνο με τις επιλογές που βλέπουμε στην οθόνη, αλλά και με τον χρόνο και την ανθρώπινη προσπάθεια που εξοικονομεί στο παρασκήνιο.
Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών
Στη δεκαετία του 1960, η πρόσβαση στον υπολογιστή ήταν συχνά πρόσβαση σε μια κοινή εγκατάσταση. Το λειτουργικό έπρεπε να συντονίζει ανθρώπους, περιφερειακά και απαιτήσεις που μπορούσαν να συγκρούονται. Η ταχύτητα του επεξεργαστή δεν αρκούσε: χρειαζόταν προγραμματισμός της εργασίας και σαφής έλεγχος των πόρων. Αυτή η συνθήκη εξηγεί γιατί πολλές βασικές έννοιες της σημερινής πληροφορικής εμφανίζονται πριν από το οικιακό PC. Η ιστορική σύγκριση δεν αφορά το πόσο όμορφη ήταν μια οθόνη, αλλά το τι επέτρεπε να γίνει η συνολική εγκατάσταση. Στο PC.gr, η συγκεκριμένη καταχώριση παρουσιάζεται με αυτό το πλαίσιο, ως μέρος της εξέλιξης της οργανωμένης υπολογιστικής εργασίας.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος