Το elementary OS έκανε την πρώτη του κυκλοφορία ως Jupiter το 2011, αξιοποιώντας βάση Ubuntu. Η πρότασή του έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην οπτική συνοχή και στην απλότητα των καθημερινών εφαρμογών. Το λειτουργικό δεν επιδίωκε απλώς να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες επιλογές στην οθόνη. Προσπαθούσε να προσφέρει ένα περιβάλλον όπου οι διαφορετικές εφαρμογές θα ακολουθούσαν μια κοινή σχεδιαστική λογική, ώστε η χρήση τους να μαθαίνεται ευκολότερα.
Η ιστορία του απαιτεί προσοχή στις εκδόσεις. Το Pantheon και το σύνολο εφαρμογών που συνδέονται σήμερα με το elementary διαμορφώθηκαν σταδιακά, με τη γενιά Luna να αποτελεί ουσιαστικό επόμενο βήμα. Το μεταγενέστερο AppCenter και το μοντέλο διανομής εφαρμογών δεν ήταν όλα έτοιμα στην πρώτη Jupiter. Η διάκριση έχει σημασία, επειδή μια σύγχρονη εικόνα του περιβάλλοντος μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση για τις δυνατότητες που υπήρχαν ήδη το 2011.
Η συμβολή του elementary OS είναι κυρίως σχεδιαστική και οργανωτική. Δείχνει ότι μια διανομή Linux μπορεί να διαφοροποιηθεί μέσα από συνεπείς επιλογές διεπαφής, οδηγίες ανάπτυξης εφαρμογών και προσοχή στις μικρές καθημερινές ενέργειες. Η ευχρηστία δεν σημαίνει απουσία τεχνικής πολυπλοκότητας στο εσωτερικό, αλλά προσεκτική επιλογή του τι εμφανίζεται στον άνθρωπο που χρησιμοποιεί τον υπολογιστή. Στην ιστορία του προσωπικού υπολογιστή, αυτή η προσπάθεια συνδέει το ελεύθερο λογισμικό με την ιδέα ενός ολοκληρωμένου, αναγνωρίσιμου και προσεκτικά σχεδιασμένου περιβάλλοντος εργασίας.
Η τεχνική ιδέα
Η επιφάνεια εργασίας είναι ένα σύστημα κανόνων, όχι απλώς ένα σύνολο εικονιδίων. Καθορίζει πώς εντοπίζουμε εφαρμογές, πώς μετακινούμαστε μεταξύ εργασιών και πώς καταλαβαίνουμε την κατάσταση του υπολογιστή. Το elementary OS προσφέρεται για να εξετάσουμε αυτές τις επιλογές στην πράξη. Μια αλλαγή που φαίνεται μικρή μπορεί να επηρεάσει χιλιάδες επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Αντίστροφα, μια θεαματική νέα εμφάνιση δεν εξασφαλίζει καλύτερη οργάνωση για όλους. Η ιστορική αξιολόγηση χρειάζεται να συνδέει την αισθητική με τον χειρισμό και με τις συνήθειες που ήδη είχαν οι χρήστες. Έτσι, η εικόνα του λειτουργικού γίνεται τεκμήριο μιας συγκεκριμένης πρότασης για την καθημερινή εργασία.
Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών
Η δεκαετία του 2010 έθεσε νέα ερωτήματα για τον προσωπικό υπολογιστή. Η εργασία μετακινούνταν μεταξύ συσκευών, οι διαδικτυακές υπηρεσίες γίνονταν συνηθισμένες και τα προγράμματα ενημερώνονταν συχνότερα. Ωστόσο, δεν είχαν όλοι οι χρήστες τις ίδιες ανάγκες. Κάποιοι ζητούσαν απλότητα, άλλοι έλεγχο και άλλοι εξειδικευμένες δυνατότητες. Τα λειτουργικά αυτής της περιόδου αποτυπώνουν διαφορετικές απαντήσεις, όχι μία ενιαία πορεία. Η παρουσίασή τους στο PC.gr διατηρεί αυτή την ποικιλία. Εξετάζει το αρχικό πλαίσιο και αποφεύγει να θεωρεί αυτονόητη τη σημερινή μορφή κάθε προϊόντος. Έτσι, μια γνώριμη ονομασία μετατρέπεται σε αφορμή για να κατανοήσουμε πώς άλλαξαν οι απαιτήσεις από έναν υπολογιστή.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος