Το DOS/360 κυκλοφόρησε το 1966 για μικρότερες διαμορφώσεις της οικογένειας IBM System/360. Παρά το κοινό ακρωνύμιο, δεν έχει σχέση ταυτότητας με το MS-DOS των προσωπικών υπολογιστών. Η λέξη DOS αναφέρεται εδώ σε διαφορετικό προϊόν, σχεδιασμένο για διαφορετική αρχιτεκτονική και εποχή. Η διάκριση είναι απαραίτητη σε μια ιστορική συλλογή, επειδή τα επαναλαμβανόμενα ονόματα μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν λανθασμένες συγγένειες ανάμεσα σε συστήματα που εξυπηρετούσαν εντελώς διαφορετικές ανάγκες.
Το DOS/360 πρόσφερε λειτουργίες εκτέλεσης εργασιών και διαχείρισης δεδομένων με μικρότερες απαιτήσεις από τις πιο σύνθετες επιλογές της οικογένειας. Η οικονομία πόρων είχε πρακτική σημασία για εγκαταστάσεις με περιορισμένη μνήμη και συγκεκριμένο εξοπλισμό. Η χρήση εντολών ελέγχου επέτρεπε να δηλώνεται η σειρά και η μορφή των εργασιών. Οι δυνατότητες εξελίχθηκαν με τις εκδόσεις, επομένως δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε εγκατάσταση διέθετε από την αρχή την ίδια οργάνωση κατατμήσεων και περιφερειακών.
Η ιστορία του δείχνει ότι η απλούστερη λύση δεν είναι απαραίτητα προσωρινή ή ασήμαντη. Ένα λειτουργικό που ταιριάζει σε πραγματικούς περιορισμούς μπορεί να αποκτήσει μακρά συνέχεια, ακόμη όταν υπάρχει πιο φιλόδοξο προϊόν στην ίδια εταιρεία. Η γραμμή του DOS/360 εξελίχθηκε σε μεταγενέστερα συστήματα της IBM. Η παρουσίασή του βοηθά να κατανοήσουμε την ποικιλία μέσα σε μία πλατφόρμα: κοινή οικογένεια υπολογιστών δεν σημαίνει ένα μοναδικό λειτουργικό ή έναν μοναδικό τρόπο οργάνωσης της εργασίας.
Η τεχνική ιδέα
Η επεξεργασία κατά παρτίδες γίνεται κατανοητή αν φανταστούμε πολλές έτοιμες εργασίες να περιμένουν στη σειρά. Το λειτουργικό οργανώνει τη μετάβαση από τη μία στην επόμενη και φροντίζει για την αναγκαία επικοινωνία με τις συσκευές. Ο χρήστης δεν συνομιλεί απαραίτητα με το πρόγραμμα όσο αυτό εκτελείται. Αυτό το μοντέλο ευνοεί την οργανωμένη παραγωγή αποτελεσμάτων, αλλά κάνει ένα λάθος στην προετοιμασία ιδιαίτερα ενοχλητικό. Το DOS/360 φωτίζει αυτή τη σχέση μεταξύ αυτοματοποίησης και αναμονής. Μας θυμίζει ότι η χρησιμότητα ενός λειτουργικού δεν μετριέται μόνο με τις επιλογές που βλέπουμε στην οθόνη, αλλά και με τον χρόνο και την ανθρώπινη προσπάθεια που εξοικονομεί στο παρασκήνιο.
Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών
Στη δεκαετία του 1960, η πρόσβαση στον υπολογιστή ήταν συχνά πρόσβαση σε μια κοινή εγκατάσταση. Το λειτουργικό έπρεπε να συντονίζει ανθρώπους, περιφερειακά και απαιτήσεις που μπορούσαν να συγκρούονται. Η ταχύτητα του επεξεργαστή δεν αρκούσε: χρειαζόταν προγραμματισμός της εργασίας και σαφής έλεγχος των πόρων. Αυτή η συνθήκη εξηγεί γιατί πολλές βασικές έννοιες της σημερινής πληροφορικής εμφανίζονται πριν από το οικιακό PC. Η ιστορική σύγκριση δεν αφορά το πόσο όμορφη ήταν μια οθόνη, αλλά το τι επέτρεπε να γίνει η συνολική εγκατάσταση. Στο PC.gr, η συγκεκριμένη καταχώριση παρουσιάζεται με αυτό το πλαίσιο, ως μέρος της εξέλιξης της οργανωμένης υπολογιστικής εργασίας.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος