Το CTSS, Compatible Time-Sharing System, αναπτύχθηκε στο MIT με επικεφαλής τον Fernando Corbató. Η πρώτη επίδειξη έγινε το 1961, ενώ η υπηρεσία εξελίχθηκε ουσιαστικά στα επόμενα χρόνια. Η βασική του πρόταση ήταν η διαδραστική πρόσβαση πολλών χρηστών σε έναν μεγάλο υπολογιστή. Αντί να παραδίδουν μόνο μια εργασία και να περιμένουν το αποτέλεσμα, οι άνθρωποι μπορούσαν να στέλνουν εντολές από τερματικά και να λαμβάνουν απαντήσεις μέσα σε μια συνεχή συνεδρία εργασίας.
Η λέξη Compatible είχε συγκεκριμένο νόημα: ο σχεδιασμός αναζητούσε συνύπαρξη του νέου τρόπου χρήσης με υπάρχουσες δυνατότητες επεξεργασίας. Η εξέλιξη του CTSS συνδέθηκε με τροποποιημένους υπολογιστές IBM και με υπηρεσίες αρχείων, λογαριασμών και επικοινωνίας. Δεν εμφανίστηκαν όλα τα χαρακτηριστικά του στην πρώτη επίδειξη. Ιδιαίτερα οι εφαρμογές ηλεκτρονικών μηνυμάτων ανήκουν σε μεταγενέστερα στάδια της λειτουργίας του. Αυτή η χρονική διάκριση είναι σημαντική, επειδή η επιρροή του συστήματος συχνά περιγράφεται συγκεντρωτικά και κρύβει τη σταδιακή ανάπτυξη.
Η διαδραστική απόκριση άλλαξε τον τρόπο πειραματισμού. Ο προγραμματιστής μπορούσε να δοκιμάζει μικρότερες αλλαγές και να διορθώνει πιο άμεσα τα λάθη. Η πρόσβαση παρέμενε κοινόχρηστη και περιορισμένη, αλλά η σχέση ανθρώπου και μηχανής γινόταν πιο συνεχής. Το CTSS συνδέθηκε με την ερευνητική διαδρομή που οδήγησε στο Multics, χωρίς να αποτελεί απλώς μια πρώιμη έκδοσή του. Η συμβολή του βρίσκεται τόσο στις τεχνικές λύσεις όσο και στην απόδειξη ότι ο υπολογιστής μπορούσε να λειτουργεί ως προσβάσιμη διαδραστική υπηρεσία.
Η τεχνική ιδέα
Ο χρονομερισμός δεν σημαίνει ότι κάθε χρήστης αποκτά έναν αποκλειστικό επεξεργαστή. Σημαίνει ότι ο διαθέσιμος χρόνος μοιράζεται ώστε διαφορετικοί άνθρωποι να μπορούν να εργάζονται με αίσθηση διαδραστικής πρόσβασης. Η απόκριση σε μια σύντομη εντολή γίνεται τόσο σημαντική όσο η συνολική παραγωγή αποτελεσμάτων. Μέσα από το CTSS, ο επισκέπτης μπορεί να κατανοήσει αυτή τη μετατόπιση προτεραιοτήτων. Τα τερματικά, οι λογαριασμοί και τα αρχεία αποκτούν νόημα ως μέρη μιας κοινής υπηρεσίας. Η εμπειρία δεν ταυτίζεται με το σημερινό προσωπικό PC, αλλά αποκαλύπτει μια παλιά ιδέα που παραμένει επίκαιρη: πολλοί άνθρωποι μπορούν να αξιοποιούν οργανωμένα την ίδια υπολογιστική υποδομή χωρίς να κάνουν την ίδια εργασία.
Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών
Στη δεκαετία του 1960, η πρόσβαση στον υπολογιστή ήταν συχνά πρόσβαση σε μια κοινή εγκατάσταση. Το λειτουργικό έπρεπε να συντονίζει ανθρώπους, περιφερειακά και απαιτήσεις που μπορούσαν να συγκρούονται. Η ταχύτητα του επεξεργαστή δεν αρκούσε: χρειαζόταν προγραμματισμός της εργασίας και σαφής έλεγχος των πόρων. Αυτή η συνθήκη εξηγεί γιατί πολλές βασικές έννοιες της σημερινής πληροφορικής εμφανίζονται πριν από το οικιακό PC. Η ιστορική σύγκριση δεν αφορά το πόσο όμορφη ήταν μια οθόνη, αλλά το τι επέτρεπε να γίνει η συνολική εγκατάσταση. Στο PC.gr, η συγκεκριμένη καταχώριση παρουσιάζεται με αυτό το πλαίσιο, ως μέρος της εξέλιξης της οργανωμένης υπολογιστικής εργασίας.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος