Η επιλογή ενός στοιχείου με το δάχτυλο μοιάζει φυσική: βλέπουμε κάτι και το αγγίζουμε. Πίσω από αυτή την απλότητα βρίσκεται μια μακρά προσπάθεια να εντοπιστεί η θέση της επαφής και να συνδεθεί με μια ενέργεια λογισμικού. Οι οθόνες αφής δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά μαζί με τις σύγχρονες φορητές συσκευές. Προηγήθηκαν εκπαιδευτικά συστήματα, ειδικά τερματικά και πολλές διαφορετικές προσεγγίσεις.
Η οθόνη γίνεται και είσοδος
Σε ένα συνηθισμένο περιβάλλον με ποντίκι, το χέρι κινείται σε διαφορετική επιφάνεια από την εικόνα. Η αφή ενώνει τον χώρο επιλογής με τον χώρο παρουσίασης. Αυτό μπορεί να κάνει ορισμένες ενέργειες πιο άμεσες, αλλά αλλάζει και τις απαιτήσεις. Το δάχτυλο κρύβει μέρος της εικόνας και δεν έχει την ίδια ακρίβεια με έναν λεπτό δείκτη.
Παλαιότερες διαδρομές
Το εκπαιδευτικό σύστημα PLATO αποτελεί σημαντικό παράδειγμα πρώιμης αλληλεπίδρασης που περιλάμβανε δυνατότητες αφής. Το ψηφιακό αρχείο του University of Michigan παρουσιάζει το ευρύτερο περιβάλλον αυτών των καινοτομιών. Η ιστορία δείχνει ότι νέοι τρόποι χειρισμού αναπτύσσονταν συχνά για συγκεκριμένες ανάγκες, πολύ πριν γίνουν γενική καταναλωτική συνήθεια.
Δεν λειτουργούν όλες οι επιφάνειες το ίδιο
Διαφορετικές τεχνολογίες ανιχνεύουν την επαφή με διαφορετικό τρόπο. Η πίεση, ηλεκτρικές ιδιότητες ή η διακοπή φωτεινών δεσμών μπορούν να συμμετέχουν στον εντοπισμό. Για αυτό μια γραφίδα ή ένα γάντι δεν έχει την ίδια συμπεριφορά σε κάθε συσκευή. Η γενική ονομασία «οθόνη αφής» περιγράφει μια εμπειρία χρήσης, όχι μία και μοναδική κατασκευή.
Το μενού πρέπει να σχεδιαστεί ξανά
Μεγάλοι στόχοι επιλογής, σαφής ανατροφοδότηση και απλές διαδρομές βοηθούν τον χρήστη. Η μεταφορά ενός πολύ πυκνού περιβάλλοντος ποντικιού στην αφή δεν εξασφαλίζει ευχρηστία. Ένα δημόσιο τερματικό πρέπει συχνά να εξυπηρετεί ανθρώπους που το συναντούν για πρώτη φορά. Η επιτυχία του εξαρτάται περισσότερο από τη σαφήνεια των επιλογών παρά από τον αριθμό λειτουργιών στην ίδια οθόνη.
Η θέση του σώματος έχει σημασία
Η παρατεταμένη χρήση μιας κατακόρυφης επιφάνειας διαφέρει από το σύντομο πάτημα ενός κουμπιού. Το ύψος, η κλίση και η πρόσβαση επηρεάζουν την εμπειρία. Η άμεση επαφή δεν είναι αυτομάτως κατάλληλη για κάθε άνθρωπο ή εργασία. Η ιστορική εξέλιξη της αφής χρειάζεται επομένως να ιδωθεί μαζί με την εργονομία και τις εναλλακτικές μορφές χειρισμού.
Ένα παλιό τερματικό αφής σε μια τεχνολογική συλλογή προσκαλεί τον επισκέπτη να επανεξετάσει τι θεωρεί καινούριο. Η ιδέα της άμεσης επιλογής έχει βαθιές ρίζες, ενώ η πρακτική επιτυχία της απαιτεί συνεργασία υλικού και σχεδιασμού. Η ιστορία της δεν είναι μόνο ιστορία αισθητήρων. Είναι ιστορία της προσπάθειας να γίνει η επικοινωνία με τον υπολογιστή πιο κατανοητή.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- University of Michigan — Citizens of PLATO Digital Archive
- Computer History digital history collection — Timeline
Η συνοδευτική εικόνα δημιουργήθηκε με Τεχνητή Νοημοσύνη για το PC.gr και αποτελεί εικαστική αναπαράσταση της θεματικής του άρθρου.
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος