Ένας υπολογιστής μπορεί να περιγραφεί μέσα από τα εξαρτήματά του: επεξεργαστής, μνήμη, οθόνη, πληκτρολόγιο και μονάδες αποθήκευσης. Όμως ο λόγος για τον οποίο τον χρησιμοποιούμε βρίσκεται στις εργασίες που εκτελεί. Το λογισμικό ένωσε τις δυνατότητες των ηλεκτρονικών κυκλωμάτων με τις ανάγκες του ανθρώπου, μετατρέποντας τον PC σε εργαλείο πολλών χρήσεων.
Υλικό και λογισμικό: μια συνεργασία
Το υλικό, ή hardware, είναι τα φυσικά μέρη του συστήματος. Το λογισμικό, ή software, περιλαμβάνει τις εντολές και τα προγράμματα που κατευθύνουν τη λειτουργία του. Ένας επεξεργαστής εκτελεί εντολές, η μνήμη κρατά δεδομένα που χρησιμοποιούνται και η αποθήκευση διατηρεί αρχεία. Το πρόγραμμα οργανώνει αυτές τις δυνατότητες ώστε να προκύψει ένα χρήσιμο αποτέλεσμα.
Η σχέση είναι αμφίδρομη. Ισχυρότερο υλικό επιτρέπει πιο απαιτητικές εφαρμογές, ενώ νέες εφαρμογές δημιουργούν ανάγκες για περισσότερη μνήμη, καλύτερα γραφικά και ταχύτερη αποθήκευση.
Ο ρόλος του λειτουργικού συστήματος
Το λειτουργικό σύστημα μεσολαβεί ανάμεσα στις εφαρμογές και στους πόρους του υπολογιστή. Παρέχει υπηρεσίες για τη διαχείριση αρχείων και συσκευών και οργανώνει βασικές λειτουργίες που διαφορετικά κάθε πρόγραμμα θα έπρεπε να υλοποιεί μόνο του.
Το CP/M του Gary Kildall αποτέλεσε σημαντική πλατφόρμα για πολλούς πρώιμους μικροϋπολογιστές. Αργότερα, το DOS συνδέθηκε με την εξάπλωση του IBM PC και των συμβατών του. Τα γραφικά περιβάλλοντα, με παράθυρα, εικονίδια και δείκτη, πρόσφεραν διαφορετικό τρόπο αλληλεπίδρασης από την πληκτρολόγηση εντολών.
Οι εφαρμογές έδωσαν λόγο αγοράς
Η επεξεργασία κειμένου έκανε ευκολότερες τις διορθώσεις και την επαναχρησιμοποίηση εγγράφων. Τα υπολογιστικά φύλλα επέτρεψαν να αλλάζει μια τιμή και να επανυπολογίζονται συνδεδεμένα αποτελέσματα. Εργαλεία όπως το WordStar και το VisiCalc συνδέθηκαν με αυτή τη στροφή προς την πρακτική αξιοποίηση του προσωπικού υπολογιστή.
Στη συνέχεια, προγράμματα σχεδίασης και σελιδοποίησης άνοιξαν δρόμους στη δημιουργία εντύπων. Οι γλώσσες προγραμματισμού έδωσαν τη δυνατότητα στους χρήστες να κατασκευάζουν δικά τους εργαλεία, ενώ τα παιχνίδια και οι εκπαιδευτικές εφαρμογές έφεραν περισσότερους ανθρώπους μπροστά στην οθόνη.
Γιατί η συμβατότητα είχε σημασία
Το ίδιο πρόγραμμα δεν μπορούσε να εκτελεστεί αυτόματα σε κάθε υπολογιστή. Ο επεξεργαστής, το λειτουργικό σύστημα και τα περιφερειακά έθεταν προϋποθέσεις. Έτσι, η επιλογή ενός PC συνδεόταν συχνά με τη διαθεσιμότητα του λογισμικού που χρειαζόταν ο χρήστης, καθώς και με την ανταλλαγή αρχείων με άλλους.
Διατηρώντας την εμπειρία μιας εποχής
Για να κατανοήσουμε έναν παλιό υπολογιστή, χρειάζεται να γνωρίζουμε τι έκαναν οι άνθρωποι με αυτόν. Η συσκευή, τα προγράμματα, τα εγχειρίδια και τα αρχεία αποτελούν μαζί το ιστορικό του πλαίσιο. Γι’ αυτό στο PC.gr η ιστορία του υλικού συναντά την ιστορία του λογισμικού: για να φωτίσει την εμπειρία που υπήρχε πίσω από την οθόνη.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- Computer History digital history collection — Software
- Computer History digital history collection — CP/M source code
- Computer History digital history collection — Software & Languages
Η συνοδευτική εικόνα δημιουργήθηκε με Τεχνητή Νοημοσύνη για το PC.gr και αποτελεί εικαστική αναπαράσταση της θεματικής του άρθρου.
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος