Το OS/2 παρουσιάστηκε το 1987 ως αποτέλεσμα συνεργασίας της IBM και της Microsoft. Το όνομά του παρέπεμπε σε μια νέα γενιά λειτουργικού για προσωπικούς υπολογιστές, πέρα από τους περιορισμούς του DOS. Η αρχική έκδοση αξιοποιούσε την προστατευμένη λειτουργία του επεξεργαστή 80286 και έδινε έμφαση στην πολυδιεργασία και στη διαχείριση μνήμης. Η ιστορική του σημασία βρίσκεται στην προσπάθεια μεταφοράς πιο απαιτητικών λειτουργιών συστήματος στον επαγγελματικό προσωπικό υπολογιστή και στην αναζήτηση διαδόχου της καθιερωμένης πλατφόρμας.
Χρειάζεται προσοχή στη χρονολόγηση του γραφικού περιβάλλοντος. Το OS/2 1.0 δεν περιλάμβανε το Presentation Manager που πολλοί συνδέουν με το όνομα. Το γραφικό περιβάλλον ακολούθησε στην έκδοση 1.1, το 1988. Έτσι, μια εικόνα παραθύρων από μεταγενέστερο OS/2 δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως οθόνη της πρώτης έκδοσης. Η εξέλιξη του προϊόντος περιλαμβάνει διαδοχικά στάδια, με διαφορετικές δυνατότητες, εμφάνιση και απαιτήσεις. Αυτές οι διακρίσεις βοηθούν να κατανοήσουμε την πραγματική πορεία του αντί για μια απλουστευμένη ανάμνηση.
Η προστασία μνήμης και η πολυδιεργασία εξυπηρετούσαν μια συγκεκριμένη ανάγκη: ο υπολογιστής του γραφείου έπρεπε να διαχειρίζεται περισσότερη και πιο σύνθετη εργασία. Η δυνατότητα να εκτελούνται διαφορετικές διεργασίες με ελεγχόμενη πρόσβαση στους πόρους αποτελούσε ουσιαστική αλλαγή σε σχέση με το παραδοσιακό DOS. Ταυτόχρονα, η μετάβαση δημιουργούσε απαιτήσεις για νέο λογισμικό, οδηγούς και προσαρμογή των εφαρμογών. Ένα τεχνικά ικανότερο λειτουργικό δεν αποκτά αυτόματα επαρκές οικοσύστημα ούτε μετατρέπει όλα τα παλιά προγράμματα σε σύγχρονες εφαρμογές.
Η κοινή πορεία των δύο εταιρειών δεν συνεχίστηκε με τον ίδιο τρόπο. Η IBM ανέπτυξε περαιτέρω το OS/2, ενώ η Microsoft ακολούθησε τη δική της στρατηγική στα Windows. Οι εκδόσεις OS/2 2.x και Warp ανήκουν στη δεκαετία του 1990 και δεν πρέπει να αποδίδονται στην αρχική έκδοση του 1987. Δείχνουν όμως πόσο διαφορετικό μπορεί να γίνει ένα λειτουργικό διατηρώντας το ίδιο οικογενειακό όνομα. Η συμβατότητα με υπάρχουσες εφαρμογές παρέμεινε κεντρικό στοιχείο αυτής της εξέλιξης.
Η ιστορία του OS/2 είναι χρήσιμη και για έναν ευρύτερο λόγο. Η επικράτηση μιας πλατφόρμας εξαρτάται από περισσότερα στοιχεία από την τεχνική αρχιτεκτονική της. Η διαθεσιμότητα προγραμμάτων, η υποστήριξη κατασκευαστών, το κόστος μετάβασης και οι συνήθειες των χρηστών επηρεάζουν τις επιλογές. Επομένως, η παρουσίασή του ως απλώς ενός «καλύτερου συστήματος που έχασε» θα έκρυβε σημαντικές πτυχές. Η αξιολόγηση χρειάζεται συγκεκριμένη έκδοση, συγκεκριμένο υλικό και σαφή χρήση, αντί για γενικές συγκρίσεις χωρίς ιστορικό πλαίσιο.
Στο PC.gr, το OS/2 συμπληρώνει την εικόνα του επαγγελματικού PC στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Συνδέει την εξέλιξη των επεξεργαστών με την ανάγκη καλύτερης οργάνωσης των εφαρμογών και αποκαλύπτει μια περίοδο ανοιχτού ανταγωνισμού για το μέλλον της επιφάνειας εργασίας. Η μελέτη του βοηθά να δούμε την ιστορία όπως εξελισσόταν τότε, όταν η τελική κυριαρχία συγκεκριμένων συστημάτων δεν ήταν αυτονόητη και διαφορετικές τεχνολογικές διαδρομές παρέμεναν ενεργές, φιλόδοξες και απολύτως πραγματικές επιλογές.
Πηγές και τεκμηρίωση
- Microsoft: Παρουσιάσεις ανάπτυξης OS/2 του 1987 — αρχειακό υλικό
- Αρχειακή έρευνα των εκδόσεων OS/2 1.0
- Αρχειακή έρευνα των εκδόσεων OS/2 1.1
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος