Το CP/M δημιουργήθηκε από τον Gary Kildall και παρουσιάστηκε σε πρωτότυπη μορφή το 1974. Συνδέθηκε με μικροϋπολογιστές βασισμένους σε επεξεργαστές όπως ο Intel 8080 και αργότερα ο Z80. Η μεγάλη του συμβολή ήταν ότι το λογισμικό μπορούσε να οργανωθεί γύρω από μια κοινή πλατφόρμα, αντί να εξαρτάται ολοκληρωτικά από έναν κατασκευαστή μηχανήματος. Αυτή η κατεύθυνση βοήθησε να αναπτυχθεί αγορά εφαρμογών πριν από την καθιέρωση του IBM PC.
Η διάκριση ανάμεσα σε τμήματα όπως το BIOS, το BDOS και ο επεξεργαστής εντολών επέτρεπε προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες του υλικού. Η προσαρμογή δεν ήταν αυτόματη ούτε εξασφάλιζε ταυτόσημες μορφές δισκετών. Έδινε όμως συγκεκριμένο σημείο επαφής ανάμεσα στο γενικό σύστημα και στις συσκευές. Ο χρήστης εργαζόταν με εντολές και εφαρμογές κειμένου, ενώ προγράμματα γραφείου και ανάπτυξης μπορούσαν να αξιοποιήσουν αυτή την κοινή βάση. Η εικόνα μιας απλής προτροπής κρύβει επομένως μια ουσιαστική οργανωτική και εμπορική αλλαγή.
Το CP/M δεν πρέπει να περιγράφεται απλώς ως «DOS πριν από το DOS». Είχε τη δική του αρχιτεκτονική, κοινότητα και εξέλιξη, με εκδόσεις για διαφορετικές ανάγκες. Η μεταγενέστερη επιτυχία άλλων πλατφορμών δεν αναιρεί τον ρόλο του στη διαμόρφωση της ανεξάρτητης αγοράς λογισμικού. Η διάθεση πρώιμου πηγαίου κώδικα επιτρέπει σήμερα να εξεταστούν οι πραγματικές του επιλογές. Στη συλλογή λειτουργεί ως βασικός σύνδεσμος ανάμεσα στον πειραματικό μικροϋπολογιστή και στον υπολογιστή ως εργαλείο καθημερινής εργασίας.
Η τεχνική ιδέα
Η συμβατότητα προστατεύει την επένδυση σε προγράμματα και γνώσεις, αλλά δεν είναι απόλυτη ιδιότητα. Μπορεί να αφορά αρχεία, εντολές, πηγαίο κώδικα ή έτοιμες εφαρμογές, με διαφορετικούς περιορισμούς σε κάθε περίπτωση. Η ιστορία του CP/M βοηθά να διακρίνουμε αυτές τις έννοιες. Το ότι δύο υπολογιστές μοιράζονται ένα λειτουργικό δεν σημαίνει ότι διαθέτουν πανομοιότυπα περιφερειακά ή εκτελούν κάθε πρόγραμμα χωρίς προσαρμογή. Αντίστοιχα, μια νεότερη έκδοση μπορεί να διατηρεί πολλές συνήθειες αλλά να αλλάζει κρίσιμες τεχνικές απαιτήσεις. Η προσεκτική παρουσίαση της πλατφόρμας οφείλει επομένως να αναφέρει το πλαίσιο, αντί να μετατρέπει τη συμβατότητα σε γενική υπόσχεση που ισχύει για οποιοδήποτε μηχάνημα και οποιαδήποτε εφαρμογή.
Η θέση του στην ιστορία των υπολογιστών
Η δεκαετία του 1970 έφερε κοντά δύο διαφορετικούς κόσμους: εγκαταστάσεις που εξυπηρετούσαν πολλούς ανθρώπους και μικρότερους υπολογιστές που μπορούσε να ελέγχει μια ομάδα ή ένα άτομο. Τα λειτουργικά δεν εξελίχθηκαν όλα προς τον ίδιο στόχο. Άλλα έδιναν προτεραιότητα στην κοινή χρήση και άλλα στην απλότητα ή στον άμεσο έλεγχο συσκευών. Γι’ αυτό η σύγκριση χρειάζεται συγκεκριμένο πλαίσιο χρήσης. Ένα χαρακτηριστικό χρήσιμο σε επιστημονικό εργαστήριο δεν ήταν απαραίτητα η πρώτη ανάγκη του οικιακού χρήστη. Η παρουσίαση στο PC.gr συνδέει αυτές τις επιλογές με την ιστορία των υπολογιστών, χωρίς να αντιμετωπίζει τις διαφορετικές πλατφόρμες ως διαδοχικές εκδόσεις ενός μοναδικού προϊόντος.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος