Το RISC OS συνδέθηκε με τους υπολογιστές Acorn Archimedes και την αρχιτεκτονική ARM. Οι ρίζες του βρίσκονται στο Arthur του 1987, ενώ η έκδοση με την ονομασία RISC OS 2 κυκλοφόρησε το 1989. Η διάκριση αυτή εξηγεί γιατί συναντούμε διαφορετικά έτη ως αφετηρία της οικογένειας. Στη συγκεκριμένη παρουσίαση, το 1989 αφορά την καθιέρωση της ονομασίας RISC OS, όχι την πρώτη εμφάνιση κάθε τεχνολογίας που περιλάμβανε ή του ίδιου του υπολογιστή Archimedes.
Η επιφάνεια εργασίας πρότεινε μια χαρακτηριστική οργάνωση γύρω από εικονίδια, παράθυρα και μια γραμμή εικονιδίων στο κάτω μέρος. Το ποντίκι τριών κουμπιών είχε ουσιαστικό ρόλο, με ξεχωριστές ενέργειες επιλογής, μενού και προσαρμογής. Για έναν χρήστη άλλης πλατφόρμας, αυτή η λογική μπορούσε αρχικά να φαίνεται ασυνήθιστη. Αποκτούσε όμως συνέπεια μέσα στο δικό της περιβάλλον. Το παράδειγμα θυμίζει ότι η ευχρηστία εξαρτάται και από το πόσο σταθερά εφαρμόζονται οι κανόνες, όχι μόνο από το πόσο οικείοι είναι.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζε η χρήση μεταφοράς και απόθεσης στην καθημερινή εργασία. Η αποθήκευση και η μεταφορά δεδομένων μπορούσαν να συνδέονται με ορατά αντικείμενα και προορισμούς. Η προσέγγιση αυτή βοηθούσε τον χρήστη να σκέφτεται τον χώρο εργασίας ως συνεργασία εφαρμογών και αρχείων. Δεν σήμαινε ότι κάθε ενέργεια γινόταν με τον ίδιο τρόπο ή ότι δεν υπήρχε γραμμή εντολών. Το σύστημα συνδύαζε γραφικό χειρισμό με πρόσβαση σε πιο άμεσες λειτουργίες για έμπειρους χρήστες.
Το κλασικό περιβάλλον χρησιμοποιούσε συνεργατική πολυδιεργασία. Οι εφαρμογές έπρεπε να επιστρέφουν τακτικά τον έλεγχο, ώστε να εξυπηρετούνται και οι υπόλοιπες εργασίες. Αυτό διαφέρει από την προεκτοπιστική πολυδιεργασία, στην οποία ο χρονοπρογραμματιστής επιβάλλει την κατανομή χρόνου. Η διάκριση βοηθά να εξηγηθεί γιατί η συμπεριφορά ενός προγράμματος μπορούσε να επηρεάζει την απόκριση του περιβάλλοντος. Η αρχιτεκτονική πρέπει να εξετάζεται σε σχέση με το διαθέσιμο υλικό και τις προτεραιότητες της εποχής, χωρίς σημερινές δυνατότητες να αποδίδονται αναδρομικά.
Η σύνδεση με το ARM προσδίδει επιπλέον ενδιαφέρον στην ιστορία. Δεν σημαίνει ότι το RISC OS είναι ο άμεσος πρόγονος κάθε σύγχρονου λειτουργικού που εκτελείται σε επεξεργαστές ARM. Η αρχιτεκτονική επεξεργαστή και η καταγωγή του λογισμικού είναι διαφορετικά πράγματα. Δείχνει, ωστόσο, μια πρώιμη ολοκληρωμένη εμπειρία προσωπικού υπολογιστή γύρω από αυτή την οικογένεια επεξεργαστών. Η προσεκτική διάκριση αποτρέπει εύκολες αλλά παραπλανητικές συνδέσεις ανάμεσα σε παλιές και σημερινές συσκευές που απλώς μοιράζονται ένα όνομα τεχνολογίας.
Για τον επισκέπτη του PC.gr, το RISC OS αποκαλύπτει έναν λιγότερο προβεβλημένο αλλά ιδιαίτερο δρόμο στην ιστορία των γραφικών περιβαλλόντων. Η μελέτη του δεν περιορίζεται σε κατάλογο λειτουργιών. Επιτρέπει να συγκρίνουμε διαφορετικές αντιλήψεις για τα μενού, την αποθήκευση και τη συνεργασία εφαρμογών. Οι μεταγενέστερες εκδόσεις συνεχίζουν αυτή την παράδοση, αλλά μια σύγχρονη εικόνα τους χρειάζεται σαφή λεζάντα. Έτσι, η συνέχεια της οικογένειας παρουσιάζεται χωρίς να συγχέεται με την ακριβή μορφή του συστήματος του 1989.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σύνταξη & Επιμέλεια: Βλαχογιάννης Λ. Γεώργιος
Μέλος της Ένωσης Συντακτών Εφημερίδων, Περιοδικών και Ηλεκτρονικών Μέσων Βορείου Ελλάδος